Nasıl çözmelisin?
Önerilen süre 30 dakika. Çoktan seçmeli sorularda tek doğru cevap vardır. Her biri 1 puan; iki açık uçlu soru ikişer puan, toplam 12 puandır. Bu puan okul notu değil, tekrarını planlama aracıdır. Soruyu çözmeden cevap alanını açma. Yanıtların kaydedilmez ve kişisel bilgi istenmez.
Çoktan Seçmeli Sorular
1. Atık yönetiminde öncelikli yaklaşım hangisidir?
- A)Her şeyi yakmak
- B)Atığı karıştırmak
- C)Gereksiz atığın oluşmasını önlemek
- D)Daha fazla tek kullanımlık ürün almak
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: C. Önleme, atığın işlenmesi ihtiyacını daha baştan azaltır; geri dönüşüm sonraki seçeneklerden biridir.
Çalışılan beceri: Önceliklendirme
2. Sağlam kavanozu kalemlik yapmak hangisine örnektir?
- A)Yeniden kullanım
- B)Metali eritme
- C)Pil geri dönüşümü
- D)Atığı uzaklaştırma
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: A. Kavanoz ham madde işlemine girmeden tekrar işlev kazanır; bu yeniden kullanımdır.
Çalışılan beceri: Kavram ayırma
3. Atık pil için hangi davranış uygundur?
- A)Pili açıp içini incelemek
- B)Lavaboya atmak
- C)Yakmak
- D)Yetkili ayrı toplama noktasına ulaştırmak
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: D. Pil özel toplama kanalına verilmelidir; açılması veya yakılması tehlikelidir.
Çalışılan beceri: Güvenli atık yönetimi
4. Bir okulda yeni yaprak tüketimi 90'dan 65'e düşüyor. Doğrudan hangi sonuç söylenebilir?
- A)25 ağaç büyümüştür.
- B)25 yeni yaprak daha az kullanılmıştır.
- C)Elektrik tüketimi kesin yarıya inmiştir.
- D)Her atık geri dönüştürülmüştür.
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: B. 90 - 65 = 25 yaprak. Diğer sonuçlar bu ölçümden çıkarılamaz.
Çalışılan beceri: Veri yorumlama
5. Kirli peçete ile temiz kartonu ayırırken hangi bilgi önemlidir?
- A)Yalnız kâğıt sözcüğünün geçmesi
- B)Yalnız kutunun şekli
- C)Malzemenin durumu ve yerel kabul kuralları
- D)Her ikisinin aynı renkte olması
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: C. Kirlenme ve toplama kuralları geri dönüşüme kabulü etkiler. Malzeme adı tek başına yeterli değildir.
Çalışılan beceri: Sınıflandırma ölçütü
6. Atık yağla ilgili hangisi doğrudur?
- A)Yetkili ayrı toplama kanalı araştırılmalıdır.
- B)Lavaboya dökülmelidir.
- C)Temiz kâğıt kutusuna boşaltılmalıdır.
- D)Okul bahçesine dökülmelidir.
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: A. Atık yağ ayrı toplama sürecine verilmelidir; suya veya toprağa dökmek uygun değildir.
Çalışılan beceri: Çevre sorumluluğu
7. Hangi ifade geri dönüşümü anlatır?
- A)İhtiyaç dışı alışverişten vazgeçme
- B)Cam kavanozu tekrar kullanma
- C)Matarayı her gün kullanma
- D)Atık metalin işlenip yeni üretime katılması
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: D. Geri dönüşüm bir işleme süreci içerir. Diğerleri azaltma veya yeniden kullanımdır.
Çalışılan beceri: Süreç ayırt etme
8. Bir okul atık planını değerlendirmek için hangisi en yararlıdır?
- A)Sadece renkli bir afiş
- B)Hedef, süre, sorumlu ve ölçüm yöntemi
- C)Sonuçları ölçmeden başarı ilan etmek
- D)Bütün atıkları tek yerde biriktirmek
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: B. Belirli bir plan uygulanabilirliği ve sonucu gözlemlemeyi sağlar; afiş tek başına ölçüm değildir.
Çalışılan beceri: Plan değerlendirme
Açık Uçlu Sorular
9. Azaltma, yeniden kullanım ve geri dönüşüme okuldan birer farklı örnek ver.
Cevabını bir kâğıda sonucu ve gerekçesiyle yaz.
Örnek yanıtı ve puanlama ölçütünü göster
Gereksiz çıktı almamak azaltma; tek yüzü kullanılan kâğıdı taslakta kullanmak yeniden kullanım; uygun atık kâğıdı ayrı toplayıp geri dönüşüme göndermek geri dönüşümdür.
- Üç sürece uygun farklı örnekler verir. (1 puan)
- Yeniden kullanım ile işleme içeren geri dönüşümü ayırır. (1 puan)
Aynı anlamı taşıyan bilimsel olarak doğru farklı ifadeler de kabul edilir.
10. Kâğıt azaltma planının işe yarayıp yaramadığını iki haftada nasıl kontrol edersin? Bir güvenlik veya mahremiyet kuralı ekle.
Cevabını bir kâğıda sonucu ve gerekçesiyle yaz.
Örnek yanıtı ve puanlama ölçütünü göster
Her iki hafta aynı sayım yöntemiyle yeni yaprakları kaydeder, sınıf mevcudu ve etkinlik farklarını da not ederim. Sonucu doğrudan yaprak sayısıyla açıklarım. Kişisel bilgi içeren belgeleri toplamam.
- Karşılaştırılabilir ölçüm ve koşul kaydı önerir. (1 puan)
- Güvenlik veya mahremiyet için uygun kural belirtir. (1 puan)
Aynı anlamı taşıyan bilimsel olarak doğru farklı ifadeler de kabul edilir.