Nasıl çözmelisin?
Önerilen süre 30 dakika. Çoktan seçmeli sorularda tek doğru cevap vardır. Her biri 1 puan; iki açık uçlu soru ikişer puan, toplam 12 puandır. Bu puan okul notu değil, tekrarını planlama aracıdır. Soruyu çözmeden cevap alanını açma. Yanıtların kaydedilmez ve kişisel bilgi istenmez.
Çoktan Seçmeli Sorular
1. Pürüzlü yüzeyde dağınık yansımanın nedeni hangisidir?
- A)Işığın hiç yansımaması
- B)Küçük yüzeylerin yönlerinin farklı olması
- C)Işığın kuralsızlaşması
- D)Normalin yüzeye paralel olması
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: B. Farklı yönlerdeki küçük yüzeyler ışığı farklı doğrultulara yansıtır; yerel yansıma kuralı geçerlidir.
Çalışılan beceri: Yansıma türleri
2. Gelen ışın normalle 25 derece yapıyor. Yansıma açısı kaç derecedir?
- A)65
- B)90
- C)50
- D)25
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: D. Yansıma açısı normalden ölçülür ve gelme açısına eşittir: 25 derece.
Çalışılan beceri: Açı ilişkisi
3. Kavşakta geniş görüş alanı için hangi ayna uygundur?
- A)Tümsek ayna
- B)Yalnız çukur ayna
- C)Her zaman düz ayna
- D)Işık geçirmeyen karton
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: A. Tümsek ayna daha geniş alanı gösterir; görüntü düz ve küçüktür.
Çalışılan beceri: Ayna kullanımı
4. Çukur aynayla ilgili hangi ifade doğrudur?
- A)Her uzaklıkta aynı boyda görüntü verir.
- B)Her zaman düz ve büyük gösterir.
- C)Görüntü özellikleri cismin uzaklığına göre değişebilir.
- D)Hiç ışık yansıtmaz.
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: C. Çukur aynada boy ve yön uzaklığa bağlıdır; tek bir durum bütün uzaklıklara genellenemez.
Çalışılan beceri: Koşullu genelleme
5. Rengin ısınmaya etkisi araştırılırken hangisi uygun karşılaştırmadır?
- A)Farklı malzeme, alan ve ışık süreleri
- B)Aynı malzeme ve alan, farklı renk; aynı ışık süresi
- C)Biri gölgede biri Güneş'te iki kap
- D)Başlangıç sıcaklıkları bilinmeyen farklı kaplar
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: B. Yalnız renk değişmeli; ısınmayı etkileyen diğer koşullar kontrol edilmelidir.
Çalışılan beceri: Kontrollü karşılaştırma
6. Hangisi ışığın temel renkleridir?
- A)Kırmızı-sarı-siyah
- B)Siyah-beyaz-gri
- C)Sarı-mor-turuncu
- D)Kırmızı-yeşil-mavi
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: D. Işıkta temel renkler kırmızı, yeşil ve mavidir. Boya karışımlarıyla karıştırılmaz.
Çalışılan beceri: Işık ve renk
7. İdeal kırmızı cisim yalnız mavi ışıkla aydınlatılıyor ve mavi ışığı çok az yansıtıyor. Nasıl görünebilir?
- A)Koyu
- B)Her koşulda parlak kırmızı
- C)Kendi ışığını üreten beyaz
- D)Mutlaka yeşil
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: A. Gözümüze az ışık geldiği için koyu görünür. Görünen renk gelen ışığa da bağlıdır.
Çalışılan beceri: Renk çıkarımı
8. Güneş paneli ile güneş kolektörü arasındaki temel fark hangisidir?
- A)İkisi de yalnız görüntü oluşturur.
- B)İkisi de gece aynı güçte çalışır.
- C)Panel elektrik, kolektör ısıtma amaçlı enerji dönüşümü sağlar.
- D)Kolektör hiç güneş enerjisi kullanmaz.
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: C. İki sistem farklı enerji ihtiyaçlarına hizmet eder; koşullar ve kullanım amacı değerlendirilir.
Çalışılan beceri: Teknoloji karşılaştırma
Açık Uçlu Sorular
9. Bir ışının ayna yüzeyiyle yaptığı açı 35 derecedir. Normalin yerini tarif et; gelme ve yansıma açılarını gerekçeyle bul.
Cevabını bir kâğıda sonucu ve gerekçesiyle yaz.
Örnek yanıtı ve puanlama ölçütünü göster
Normal, ışının değdiği noktada yüzeye dik çizilir. Gelme açısı 90 - 35 = 55 derecedir. Yansıma açısı gelme açısına eşittir, yani 55 derecedir.
- Normali ve yüzeyle açı ayrımını doğru açıklar. (1 puan)
- İki açıyı 55 derece olarak gerekçelendirir. (1 puan)
Aynı anlamı taşıyan bilimsel olarak doğru farklı ifadeler de kabul edilir.
10. Bir okul 'Güneş paneli her saatte aynı elektriği üretir' diyor. Bu iddiayı değerlendirmek için iki koşul ve bir gözlem/veri öner.
Cevabını bir kâğıda sonucu ve gerekçesiyle yaz.
Örnek yanıtı ve puanlama ölçütünü göster
Güneşlenme ve gölgelenme koşulları değişebilir; gece üretim beklenmez. Farklı saatlerdeki ışık/gölge durumu ile üretim kayıtları karşılaştırılır. Tek bir gündeki ölçüm bütün yıla genellenmez.
- Üretimi etkileyen iki uygun koşul belirtir. (1 puan)
- İddiayı sınayan karşılaştırılabilir veri önerir. (1 puan)
Aynı anlamı taşıyan bilimsel olarak doğru farklı ifadeler de kabul edilir.