Nasıl çözmelisin?
Önerilen süre 30 dakika. Çoktan seçmeli sorularda tek doğru cevap vardır. Her biri 1 puan; iki açık uçlu soru ikişer puan, toplam 12 puandır. Bu puan okul notu değil, tekrarını planlama aracıdır. Soruyu çözmeden cevap alanını açma. Yanıtların kaydedilmez ve kişisel bilgi istenmez.
Çoktan Seçmeli Sorular
1. Hangisi tozlaşmayı tanımlar?
- A)Sperm ile yumurtanın birleşmesi
- B)Tohumun kök çıkarması
- C)Polenin dişi organın tepeciğine taşınması
- D)Embriyonun rahimde gelişmesi
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: C. Tozlaşma polen taşınmasıdır; döllenme ise üreme hücrelerinin birleşmesidir.
Çalışılan beceri: Süreç ayırma
2. Hangi olay yeni birey oluştuğu için eşeysiz üremeye örnektir?
- A)Saçın uzaması
- B)Yaranın kapanması
- C)Çocuğun boyunun uzaması
- D)Hidrada tomurcuktan yeni birey oluşması
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: D. Yeni birey oluşumu üremenin ölçütüdür. Büyüme ve onarım tek başına üreme değildir.
Çalışılan beceri: Üreme-büyüme ayrımı
3. Çimlenmede suyun etkisini sınamak için hangi ikili uygundur?
- A)Aynı tür tohumlar, aynı sıcaklık; biri nemli biri kuru
- B)Farklı tür tohumlar ve farklı sıcaklıklar
- C)Biri soğuk-kuru, diğeri sıcak-nemli
- D)Bir grup tohumu gözlemleyip diğerini hiç kaydetmemek
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: A. Yalnız su durumu değiştirilirse etkisi daha adil karşılaştırılır; diğer koşullar korunur.
Çalışılan beceri: Deney tasarımı
4. Kelebeğin doğru yaşam döngüsü sırası hangisidir?
- A)Pupa-yumurta-ergin-larva
- B)Yumurta-larva-pupa-ergin
- C)Larva-ergin-yumurta-pupa
- D)Yumurta-ergin-larva-pupa
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: B. Kelebek yumurta, larva, pupa ve ergin evrelerinden geçer.
Çalışılan beceri: Yaşam döngüsü
5. İnsanda embriyo ve fetüsün geliştiği organ hangisidir?
- A)Mide
- B)Beyincik
- C)Rahim
- D)Testis
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: C. Gebelikte embriyo ve fetüs rahimde gelişir. Mide sindirim organıdır.
Çalışılan beceri: Yapı ilişkisi
6. Denge ve hareket uyumuyla en doğrudan ilişkilendirilen yapı hangisidir?
- A)Beyincik
- B)Yumurtalık
- C)Pankreas
- D)Tiroit
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: A. Beyincik denge ve hareketlerin uyumunda rol alır; diğerleri bu temel görevle tanımlanmaz.
Çalışılan beceri: Sinir sistemi
7. Kan şekerinin düzenlenmesiyle ilişkili insülin ve glukagonu hangi organ salgılar?
- A)Omurilik
- B)Beyin
- C)Yumurta kanalı
- D)Pankreas
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: D. Pankreas bu hormonları salgılar. Bu bilgi kendi kendine hastalık tanısı koymak için kullanılmaz.
Çalışılan beceri: Hormonlar
8. Ergenlikte bireysel farklılıklar için uygun yaklaşım hangisidir?
- A)Herkesten aynı yaşta aynı değişimi beklemek
- B)Mahremiyete saygı göstermek ve güvenilir destek istemek
- C)Arkadaşların bedenlerini karşılaştırmak
- D)Kişisel bilgileri paylaşmaya zorlamak
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: B. Gelişim hızı kişiden kişiye farklıdır. Mahremiyet ve güvenilir yetişkin desteği önemlidir.
Çalışılan beceri: Sağlık ve saygı
Açık Uçlu Sorular
9. Sperm, yumurta, zigot, embriyo, fetüs ve rahim kavramlarını kullanarak yaşamın başlangıcına ilişkin kısa bir açıklama yap.
Cevabını bir kâğıda sonucu ve gerekçesiyle yaz.
Örnek yanıtı ve puanlama ölçütünü göster
Sperm ile yumurtanın döllenmeyle birleşmesi zigotu oluşturur. Gelişim embriyo, sonra fetüs evresiyle rahimde sürer. Kavramlar birbiriyle ilişkili ama farklı yapı ve evreleri anlatır.
- Döllenme ile zigotu doğru ilişkilendirir. (1 puan)
- Embriyo-fetüs sırasını ve rahmi doğru belirtir. (1 puan)
Aynı anlamı taşıyan bilimsel olarak doğru farklı ifadeler de kabul edilir.
10. Sinirler ile hormonların vücudun düzenlenmesine katkısını karşılaştır. Sağlığı korumak için iki genel alışkanlık ekle.
Cevabını bir kâğıda sonucu ve gerekçesiyle yaz.
Örnek yanıtı ve puanlama ölçütünü göster
Sinirler merkez ile vücut arasında bilgi iletimine; kana verilen hormonlar hedef yapıların düzenlenmesine katılır. Birlikte çalışırlar. Düzenli uyku, dengeli beslenme, güvenli hareket ve uzman önerisi olmadan ilaç kullanmamak uygun örneklerdir.
- Sinirsel ve hormonal yolları temel düzeyde ayırır. (1 puan)
- İki güvenli ve uygulanabilir alışkanlık verir. (1 puan)
Aynı anlamı taşıyan bilimsel olarak doğru farklı ifadeler de kabul edilir.