Nasıl çözmelisin?
Önerilen süre 30 dakika. Çoktan seçmeli sorularda tek doğru cevap vardır. Her biri 1 puan; iki açık uçlu soru ikişer puan, toplam 12 puandır. Bu puan okul notu değil, tekrarını planlama aracıdır. Soruyu çözmeden cevap alanını açma. Yanıtların kaydedilmez ve kişisel bilgi istenmez.
Çoktan Seçmeli Sorular
1. Basit bir devrede enerji sağlayan eleman hangisidir?
- A)Anahtar
- B)Duy
- C)Kablo
- D)Pil
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: D. Pil enerji kaynağıdır; anahtar bağlantıyı kontrol eder.
Çalışılan beceri: Eleman görevi
2. Pil sembolündeki uzun ve kısa çizgiler sırasıyla neyi gösterir?
- A)Artı ve eksi kutup
- B)İki farklı ampul
- C)Duy ve kablo
- D)Açık ve kapalı anahtar
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: A. Uzun çizgi artı, kısa çizgi eksi kutuptur. Şema bu kutupları ortak dille gösterir.
Çalışılan beceri: Sembol okuma
3. Sağlam ampulün yanması için basit devrede hangi koşul gereklidir?
- A)Kabloların hiç bağlanmaması
- B)Anahtarın açık tutulması
- C)Pil kutuplarının ampul üzerinden kesintisiz bağlanması
- D)Pilin kutuplarının ampulsüz kısa devre edilmesi
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: C. Kapalı ve uygun bağlantılı yol gerekir. Kısa devre doğru veya güvenli bir çözüm değildir.
Çalışılan beceri: Kapalı devre
4. Özdeş tek ampul sabitken uygun özdeş pil sayısı aynı yönde birden ikiye çıkarılıyor. Ne beklenir?
- A)Her durumda ampul yok olur.
- B)Çalışma sınırları içinde parlaklık artabilir.
- C)Ampul mutlaka daha sönük olur.
- D)Pil sayısı hiçbir etki yapmaz.
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: B. Uygun seri pil artışı parlaklığı artırabilir. Sonuç, elemanların uygunluğu ve sınırlarıyla birlikte değerlendirilir.
Çalışılan beceri: Tahmin
5. Pil sayısı sabitken tek ampul yerine iki özdeş ampul seri bağlanırsa her bir ampulde ne beklenir?
- A)Genellikle daha düşük parlaklık
- B)Mutlaka daha yüksek parlaklık
- C)Pil sayısının kendiliğinden artması
- D)Anahtarın ortadan kaybolması
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: A. Belirtilen seri bağlantıda ampul sayısı artınca her ampul daha sönük olabilir. Bağlantı biçimi önemlidir.
Çalışılan beceri: Seri devre karşılaştırma
6. Pil sayısının etkisini inceleyen deneyde bağımlı değişken hangisidir?
- A)Sabit ampul türü
- B)Değiştirilen pil sayısı
- C)Masanın rengi
- D)Gözlenen ampul parlaklığı
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: D. Parlaklık gözlenen sonuçtur. Pil sayısı ise araştırmacının değiştirdiği bağımsız değişkendir.
Çalışılan beceri: Deney değişkenleri
7. Şema ile gerçek devre arasında hangi ilişki doğrudur?
- A)Şema elemanların gerçek boyunu göstermek zorundadır.
- B)Şema elemanlar arasındaki bağlantıyı gösterir.
- C)Her şemada bütün elemanlar fotoğrafla çizilir.
- D)Duy olmadan hiçbir şema çizilemez.
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: B. Şemada önemli olan standart semboller ve bağlantı ilişkisidir, fiziksel ölçek değildir.
Çalışılan beceri: Modelin sınırı
8. Hangi davranış güvenlidir?
- A)Pilin kutuplarını doğrudan birleştirmek
- B)Priz kablosunu açarak incelemek
- C)Öğretmenle uygun düşük gerilimli set kullanmak
- D)Her pil türünü rastgele birlikte bağlamak
Cevabı ve gerekçeyi göster
Doğru cevap: C. Uygun eğitim seti ve gözetim güvenliği destekler; diğer davranışlar tehlikelidir.
Çalışılan beceri: Güvenlik
Açık Uçlu Sorular
9. Pil sayısının parlaklığa etkisi için iki karşılaştırılabilir seri devre tasarla. Değişen, ölçülen ve sabit tutulan özellikleri yaz.
Cevabını bir kâğıda sonucu ve gerekçesiyle yaz.
Örnek yanıtı ve puanlama ölçütünü göster
Birinci devrede bir pil, ikincide aynı tür ve dolulukta iki özdeş pil aynı yönde bağlıdır. İkisinde aynı tek ampul kullanılır. Değişen pil sayısı, gözlenen parlaklık; sabitler ampul türü/sayısı ve bağlantı biçimidir.
- Yalnız pil sayısını değiştirir. (1 puan)
- Bağımlı değişkeni ve en az iki sabiti doğru yazar. (1 puan)
Aynı anlamı taşıyan bilimsel olarak doğru farklı ifadeler de kabul edilir.
10. Anahtar açıkken ampul yanmıyor. Bir öğrenci daha çok pil eklemeyi öneriyor. Önce neyi kontrol etmelidir? Gerekçelendir.
Cevabını bir kâğıda sonucu ve gerekçesiyle yaz.
Örnek yanıtı ve puanlama ölçütünü göster
Önce anahtarın kapalı ve bağlantıların uygun olduğunu kontrol etmelidir. Açık yol tamamlanmadan pil eklemek temel bağlantı sorununu çözmez; rastgele pil eklemek de güvenli değildir.
- Açık devrede yolun kesik olduğunu söyler. (1 puan)
- Uygun bağlantı kontrolünü ve güvenliği belirtir. (1 puan)
Aynı anlamı taşıyan bilimsel olarak doğru farklı ifadeler de kabul edilir.